از مباحث مهم در حوزه فناوری اطلاعات، هک کردن سامانه های اطلاعاتی، یعنی یافتن نقاط ضعف امنیتی یک سیستم به منظور نفوذ و دسترسی به اطلاعات آن است که با انگیزه های مختلفی، همچون دفاع از امنیت، کنجکاوی و سود شخصی انجام می شود. با ملاحظه همین جهت است که هکرها به گونه های مختلفی، همچون کلاه سفید، کلاه خاکستری و کلاه سیاه طبقه بندی می شوند. هدف از انجام این پژوهش که به روش تحلیلی توصیفی و به استناد منابع کتابخانه ای انجام شده، بررسی مشروعیت هک ازنظر فقه اسلامی است. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که هک کردن با توجه به نیت و عملکرد هکرها حکم فقهی یکسانی ندارد. عملکرد هکرهای کلاه سفید مشروع، عملکرد هکرهای کلاه سیاه امری نامشروع و عملکرد هکرهای کلاه خاکستری نیز بسته به مورد می تواند مشروع یا نامشروع باشد. مهم ترین مولفه در تحلیل مشروعیت هک، «مصلحت اهم» و مهم ترین مولفه در عدم مشروعیت آن، «عدم جواز تعدی به حقوق دیگران» است. از این رو، گرچه هک کردن از نظر حکم اولی حرام است؛ اما اگر برای رسیدن به مصلحت مهم تر، راهی جز هک کردن سامانه های اطلاعاتی وجود نداشته باشد، این عمل از نظر حکم ثانوی جایز است.

انقلاب در حوزه فاوا ضرورت توسعه و ارزیابی مداوم سامانه های اطلاعاتی و ارتباطی را نشان می دهد. هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل های ارزیابی در روش های توسعه سامانه های اطلاعاتی است. نمونه ی این پژوهش، 40 تن متخصص توسعه و پیاده سازی سامانه های اطلاعاتی بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش را پرسشنامه ی محقق ساخته است که آزمون آلفای کرونباخ، روایی و پایایی قابل قبولی برای آن نشان داده است. داده های جمع آوری شده به همراه آزمون های آماری طی آزمایش هایی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داده است که اقداماتِ عملیات ضروری در روش سنتی عبارت اند از: نیازسنجی، امکان سنجی، طراحی مفهومی و منطقی، استقرار و اجرا، نگهداری، گزارش و مستندسازی، تعیین اهداف، تعیین شاخص های عملکردی، تحلیل هزینه فایده و طراحی تفصیلی سامانه است. در روش نمونه سازی عبارت اند از: بهبود و توسعه سیستم، نیازسنجی، طراحی مفهومی و منطقی، برنامه نویسی، آزمایش و ارزیابی، پیاده سازی و طراحی فیزیکی است. در روش چرخه حیات عبارت اند از: طراحی، نیازسنجی، امکان سنجی، گزارش امکان سنجی، شناسایی نیازمندی های اطلاعاتی کاربر، طراحی مفهومی و منطقی، برنامه نویسی، ارزیابی و آزمایش، استقرار و اجرا، تحویل، نگهداری و توسعه سامانه، گزارش و مستندسازی است. در روش سازمان گرا عبارت اند از: تعیین سیستم ها و زیرسیستم ها، نیازمندی های اطلاعاتی، مدیریت منابع و تدوین راهبرد اطلاعاتی است. در روش شیءگرا عبارت اند از: بررسی اندرکنش اطلاعاتی سیستم، الگوسازی سامانه، شناسایی رویداد های مهم، دیاگرام تغییر، مدل سازی فرایندها و ترسیم نمودار گردش داده است. درنتیجه، سازمان هاو موقعیت ها و سامانه های اطلاعاتی مختلف، نیازمند بهره گیری از روش های پیاده سازی مختلف هستند و طراحان و مجریان باید نسبت به تحقق اقداماتِ عملیاتی استاندارد هر روش اقدام کنند.

متاورس به عنوان یک پدیده نوین توجه بسیاری از دست اندرکاران سامانه های اطلاعاتی و حتی سیاست گذاران عرصه های مختلف را به خود جلب کرده است. تصورات درآمیخته با پیش بینی های افسانه گونه مرتبط با آینده فضاهای مجازی، امکان دستیابی به یک چارچوب مشخص سیاست گذاری و اجرا را از بین برده است. در این فضای نسبتا مبهم، جریان تولید و انتقال اطلاعات همچنان به صورت روزافزون و تصاعدی رشد می کند. بیشترین توجهات به متاورس به جنبه های هستی شناختی، اقتصادی و سیاسی آن معطوف شده است. این در حالی است که این فضای جدید با مزایا و محدودیت های خاص خود روبرو است. در این میان مسایل مربوط به سامانه های اطلاعاتی تا حد زیادی نادیده گرفته شده است. در این نوشتار تلاش شده است ضمن معرفی ویژگی های متاورس به عنوان یک واقعیت جدید فناورانه و اجتماعی، مسایل مبتلابه سامانه های اطلاعاتی تبیین و راهکارهایی پیشنهاد شود.

هشداردهی با نگاهی آینده نگرانه، اهمیتی ویژه و ضرورتی بنیادین در حوزه های اطلاعاتی امنیتی دارد تا با شناخت پیش دستانه از فرصت ها و تهدیدهای پیش رو، احتمال بروز آسیب، خطر، تهدید و بحران را روشن سازد و همین کارکرد متمایز اطلاعات در همه زمان ها در سطوح سه گانه راهبردی، عملیاتی و تاکتیکی است. حزم در متون دینی، نوعی دوراندیشی با بصیرت و هوشیاری همراه با آینده نگری است؛ که در کنار توجه به مولفه های مهم و مرتبط با بحث هشداردهی آینده نگرانه، تاکید بر احتیاط به عنوان شرطی عقلانی و نکته ای کلیدی شده است. ازاین رو می توان از امکان طرح آن در هشداردهی آینده نگرانه در حوزه های اطلاعاتی امنیتی سخن گفت. در بررسی های روایی در متون دینی، مولفه های بسیاری در مفهوم حزم قابل استنباط است؛ این مولفه ها ما را به این نتیجه رهنمون می سازد که می توان حزم را به عنوان رهیافتی دینی در موضوع هشداردهی آینده نگرانه در حوزه های اطلاعاتی امنیتی مطرح ساخت. حزم اطلاعاتی در یک تحلیل شامل پنج مولفه کلان است: «احتیاط و ظن ورزی خردمندانه»، «کیاست و زیرکی مدبرانه»، «مشورت طلبی و مشورت پذیری فعالانه»، «فرصت جویی آگاهانه» و نیز «بررسی و تصمیم شناختمند هوشیارانه». این نوشتار در بررسی اجمالی آینده نگاری، هشداردهی، حزم و مباحث مرتبط با آنها الگوی تحلیل خود را اسنادی مکتوب قرار داده و تکنیک تحلیل نیز توصیفی تحلیلی با روی آوردی تفسیری با نگاهی اجتهادی است.

سامانه های جامع اطلاعاتی به منظور اجرای مطلوب ماموریت ها و خدمات انتظامی در ناجا بر اساس نیاز به اطلاعات روز، سریع و دقیق و از طرفی امکان ذخیره سازی، بازیابی و بهره گیری از اطلاعات ایجاد گردید. اساس تحقیق با هدف اولویت گذاری عوامل موثر بر مدیریت مناسب، سامانه های اطلاعاتی، پایه ریزی و ضمن بیان مقدمه به بیان ضرورت و اهمیت پژوهش پرداخته شد. با اتکا به مبانی نظری در بخش های مختلف سازمان ناجا، فناوری اطلاعات و سامانه های اطلاعاتی، دانش فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، امنیت اطلاعات، سخت افزار و نرم افزار از دیدگاه صاحب نظران و منابع در دسترس فرضیه های این تحقیق با اقتباس از نظریه های معتبر طرح گردید.پژوهش حاضر از نظر نوع و هدف کاربردی و با ماهیت توصیفی، پیمایشی است. جامعه آماری این تحقیق کارشناسان، متخصص ان و صاحب نظران حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین خبرگان، فرماندهان و مدیران معاونت ها و پلیس های تخصصی ناجا در سال 1389 به تعداد 190 نفر است که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 127 نفر تعیین گردید. ابزار گردآوری پرسشنامه محقق، متناسب با موضوع تحقیق و فرضیه های اصلی و فرعی است که بر مبنای طیف لیکرت تنظیم شده و در دو مرحله (آزمایشی و نهایی) تکمیل، توزیع و جمع آوری گردید که روایی و پایایی آن با (α=0.908) تایید گردید.برای تجزیه و تحلیل فرضیه ها از آزمون های مورد نیاز روش های توصیفی و استنباطی، با کمک نرم افزار SPSS استفاده شد و مشخص گردید عوامل موثر بر مدیریت مناسب سامانه های اطلاعاتی ناجا به ترتیب اولویت: امنیت اطلاعات، تجهیزات سخت افزاری، فرهنگ سازمانی، برنامه های نرم افزاری و دانش فناوری اطلاعات مدیران می باشد. در نتیجه گیری با توجه به احصا و اولویت گذاری عوامل تاثیرگذار، به لزوم یکپارچگی سامانه ها و جلوگیری از جزیره ای بودن آنها به منظور مدیریت مناسب اشاره گردید.

به دلیل رشد بیش از پیش تفکر سیستمی و افزایش کاربرد علوم سیستمی در حوزه های متنوع، روش های توسعه سامانه های اطلاعاتی به صورت روزافزونی رشد داشته است. چرخه عمر طراحی و پیاده سازی سامانه های اطلاعاتی، فرآیندی است که در آن طراحان، مدیران پروژه ها، توسعه دهندگان، کد نویسان، سطوح مختلف مدیران و کارشناسان یک سازمان در کنار هم سامانه های اطلاعاتی را توسعه داده و تولید میکنند. در این مقاله تلاش بر آن شده تا مروری بر انواع طراحی سامانه های اطلاعاتی با رویکرد تفکر سیستمی ارایه شود نتایج حاصل از این مرور به این صورت است که روش های طراحی ساختار یافته، شی گرا و نمونه سازی بیشترین نزدیکی را به رویکرد تفکر سیستمی در طراحی سامانه های اطلاعاتی دارند.

زمینه و هدف: با افزایش استفاده از سامانه های سازمانی، بررسی بیشتر امنیت این سامانه ها، اهمیت زیادی یافته است. اگرچه در حال حاضر پژوهش های گسترده ای در ارتباط با محرمانگی این سامانه ها وجود دارد، بر خلاف انتظار، پژوهش های اندکی در حوزه کلان امنیت صورت پذیرفته است. در این مقاله، جنبه های امنیت سامانه های سازمانی و نحوه بهبود آنها و مؤلفه های تأثیرگذار بر امنیت سامانه های مدیریت منابع انسانی ناجا بررسی می شود. روش شناسی: روش تحقیق، توصیفی و از نوع پیمایشی است و هدف آن کاربردی و ابزار تحقیق نیز پرسشنامه است. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان فناوری اطلاعات و اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی در حوزه مدیریت و امنیت انتظامی در ناجا است که به تعداد 40 نفر شناسایی شده و پرسشنامه میان آنها به شکل تمام شمار توزیع شده است. در روش تجزیه و تحلیل از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده و در انتها نکویی برازش مدل نهایی نیز گزارش شده است. یافته ها: بررسی ها نشان می دهد مؤلفه های سیاست گذاری های امنیتی، قانون و مقررات امنیتی، معماری امنیتی و آموزش های امنیتی، عوامل ﺗ ﺄ ﺛ ﻴ ﺮ ﮔ ﺬ ار در اﻓ ﺰ اﻳ ﺶ امنیت سامانه های منابع انسانی ناجا هستند. نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان می دهد چهار مؤلفه ی مطرح شده اهمیت بسیاری در امنیت سامانه های اطلاعاتی منابع انسانی ناجا نظیر سامانه اطلاعاتی منابع انسانی و سامانه منابع انسانی الکترونیکی دارند که مدیران و کارشناسان امنیتی ناجا باید در تصمیمات خود برای ایجاد، نگهداری یا ارتقای چنین سازمان هایی چهار مؤلفه سیاست گذاری، قوانین و مقررات، معماری و آموزش امنیتی را مدنظر قرار دهند.

در میدان نبرد، ابزار اصلی تصویر سازی میدان نبرد، یک سامانه سریع به همراه بانک اطلاعات می باشد. سامانه ی با چند گیگا بایت اطلاعات اعم از اطلاعات جغرافیایی، اطلاعات مربوط به موقعیت استقرار نیروها و تجهیزات دو طرف، عوارض زمین و وضعیت جوی و سایر اطلاعات می تواند کلیه فرآیند های قبل و حین عملیات را پشتیبانی نماید. مقاله پیش رو با هدف ارائه الگوی یکپارچه سازی سامانه اطلاعاتی در بستر سیستم اطلاعات جغرافیایی به منظور تقویت توان رزم نیروهای عمل کنند در صحنه نبرد می باشد. نوع تحقیق از نظر هدف کاربردی بوده و از روش اجرا توصیفی – زمینه ای است. جامعه آماری شامل تعداد 348 نفر از خبرگان حوزه اطلاعاتی سازمان مورد مطالعه می باشد. نمونه آماری به روش تصادفی غیر احتمالی بوده و شامل 126 نفر از خبرگان می باشد. به منظور جمع آوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. روایی تحقیق بر اساس تایید خبرگان مورد تایید قرار گرفته و جهت ارزیابی پایایی تحقیق از روش آلفای کزونباخ استفاده شده است. همچنین به منظور تحلیل یافته ها از هر دو رویکرد توصیفی و استنباطی استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان داد اطلاعات سیگنالی، تصویری و رادیویی نقش مهمی در شکل گیری سامانه یکپارچه اطلاعاتی دارند. نتایج تحقیق نشان داد وجود یک سامانه یکپارچه اطلاعاتی نقش موثری در شناسایی تهدیدات پیرامونی ایفا خواهد نمود